Η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, η ενεργειακή κρίση και ο πληθωρισμός δοκιμάζουν τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Θετικές οι εκτιμήσεις για την πορεία του ελληνικού χρέους.
Νέες προκλήσεις για τη δημοσιονομική σταθερότητα των ευρωπαϊκών χωρών δημιουργεί η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, καθώς η αύξηση του κόστους δανεισμού επιβαρύνει τους κρατικούς προϋπολογισμούς και περιορίζει τα περιθώρια για πρόσθετες παρεμβάσεις στήριξης.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Moody’s Analytics, οι πιέσεις εντείνονται από την ενεργειακή κρίση, τις πληθωριστικές τάσεις και την επιβράδυνση της πραγματικής οικονομικής ανάπτυξης. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ίδια για όλες τις χώρες της Ευρωζώνης, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις οικονομίες που εμφανίζουν μεγαλύτερες αντοχές απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις.
Η άνοδος των επιτοκίων αυξάνει το βάρος του δημόσιου χρέους
Η αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων μεταφράζεται σταδιακά σε υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, ιδιαίτερα για τις χώρες που διαθέτουν ήδη υψηλές δανειακές υποχρεώσεις και επίμονα δημοσιονομικά ελλείμματα.
Η Moody’s Analytics επισημαίνει ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, ενώ οι αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης και οι υψηλότερες δαπάνες για τόκους δημιουργούν ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον για τις κυβερνήσεις.
Ενδεικτικό της μεταβολής είναι ότι η σταθμισμένη μέση απόδοση των δεκαετών κρατικών ομολόγων στην Ευρωζώνη αυξήθηκε κατά περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα από τον Μάιο του 2026, επιβαρύνοντας το κόστος δανεισμού.
Παράλληλα, η άνοδος των τιμών της ενέργειας ενισχύει τις ανησυχίες για τη διάρκεια των πληθωριστικών πιέσεων και τις επιπτώσεις τους στη νομισματική πολιτική.
Γιατί ξεχωρίζει η Ελλάδα
Παρά το δύσκολο διεθνές περιβάλλον, η Ελλάδα εμφανίζει καλύτερη εικόνα σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Moody’s Analytics.
Η χώρα συγκαταλέγεται μαζί με την Ιρλανδία και την Πορτογαλία στις οικονομίες για τις οποίες προβλέπεται υποχώρηση του δείκτη δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί επίσης η συμπεριφορά των ελληνικών ομολόγων στις διεθνείς αγορές. Οι αποδόσεις τους επηρεάζονται από τη γενικότερη άνοδο των ευρωπαϊκών επιτοκίων, ωστόσο η διεύρυνση των διαφορών απόδοσης σε χώρες όπως το Βέλγιο και η Γαλλία ήταν μεγαλύτερη από εκείνη που καταγράφηκε στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία.
Η εικόνα αυτή συνδέεται με τις δημοσιονομικές επιδόσεις των χωρών της Νότιας Ευρώπης, οι οποίες έχουν καταγράψει καλύτερα αποτελέσματα σε επίπεδο πλεονασμάτων σε σχέση με άλλες οικονομίες της Ευρωζώνης.
Το στοίχημα της δημοσιονομικής πειθαρχίας
Η ανθεκτικότητα απέναντι στις πιέσεις των αγορών δεν σημαίνει ότι έχουν εξαλειφθεί οι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία.
Η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας απαιτεί συνεχή έλεγχο των κρατικών δαπανών, αποτελεσματική διαχείριση του χρέους και διατήρηση ρυθμών ανάπτυξης που θα επιτρέπουν τη σταδιακή αποκλιμάκωσή του.
Επιπλέον, μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα, να ενισχύσει τον πληθωρισμό και να αυξήσει την ανάγκη για νέα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Η πρόκληση για την οικονομική πολιτική είναι να διατηρηθεί η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της κοινωνίας από τις αυξήσεις του κόστους ζωής και στην αποφυγή παρεμβάσεων που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν υπέρμετρα τα δημόσια οικονομικά.
Οι προβλέψεις για το 2027
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της Moody’s Analytics, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρωζώνη αναμένεται να αυξηθεί από 87,65% το 2026 σε 87,85% το 2027, αν και οι προοπτικές διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα.
Η Γαλλία και η Γερμανία εκτιμάται ότι θα εμφανίσουν υψηλότερους δείκτες χρέους, ενώ για την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία προβλέπεται αποκλιμάκωση.
Καθοριστικός παράγοντας για την εξέλιξη των δημόσιων οικονομικών θα είναι η πορεία του πληθωρισμού, η εξέλιξη των επιτοκίων και η δυνατότητα των κυβερνήσεων να περιορίσουν τις δημοσιονομικές πιέσεις χωρίς να υπονομεύσουν την οικονομική ανάπτυξη.
Η ελληνική οικονομία εισέρχεται, επομένως, σε μια περίοδο κατά την οποία η διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών και η συνέχιση της αποκλιμάκωσης του χρέους αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
